Mijns Inziens

debibliotheken.nl Rss Nieuws

NRC Handelsblad | Wetenschap

dinsdag 1 maart 2011

Ding 23: Evaluatie

Ik was heel kritisch over de cursus 23 dingen en dat ben ik nog steeds. De onderdelen zijn deels best praktisch, maar als geheel is het een moloch. Maar je moet wel alles doorlopen om het certificaat te krijgen. En van de oud-cursisten die ik ken, hoor ik dat die kennis nauwelijks tot nooit meer wordt toegepast. Dus die verdwijnt in een groot gat. Zonde van de investering.

Vanuit de retailgedachte, mijn achtergrond, stel ik dan ook voor om deelcertificaten uit te delen. Met het oog op iemands huidige of toekomstige functie kunnen onderdelen uit het pakket geselecteerd worden en die worden dan gevolgd. Dat scheelt tijd en geld en heeft tot gevolg dat die kennis wel toegepast en verdiept wordt.

Een ander punt van kritiek is dat de cursus achter loopt bij de maatschappelijke en technologische ontwikkelingen. Op het moment dat de grote groep allang bezig is een bepaalde technologie toe te passen, wordt het onderdeel pas aan de cursus toegevoegd. Bibliothecarissen kunnen dan geen trendsetters zijn, noch trendvolgers, maar horen dan bij de laatste groep die iets gaat toepassen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn? Het klopt in ieder geval niet met de intentie die uit het Manifest 2.0 spreekt. De kern daarvan is dat een goede bibliothecaris de leden een of twee stappen voor is. Alleen dan is het mogelijk om te anticiperen op wat de klant wil.

Tot slot: Wat heb ik ervan geleerd. Ook hier ben ik kritisch. Alles wat voor mij of mijn werk van belang is, paste ik al toe of was ik al van plan toe te passen. Van de dingen die ik nooit zal toepassen, was het genoeg geweest om er iets over te lezen. Dan ben je van het bestaan ervan op de hoogte en dat is genoeg. Geen enkel lid vraagt er namelijk iets over. Maar het is wel handig om te weten wat er in deze wereld leeft.

Ding 22: Bibliotheek 2.0 en de toekomst

In het artikel van Michael Stephens (2008) staat ondermeer "Librarian 2.0 is a trendspotter". Maar bij de cursus 23 dingen is daar weinig van te merken. Allerlei multimediale zaken die bij het publiek allang gemeengoed zijn, worden pas na enige tijd in de cursus opgenomen. Dat zorgt ervoor dat de bibliothecaris constant achter de feiten aanloopt in plaats van te anticiperen op de toekomst. En het zijn juist de toekomstige ontwikkelingen die zo interessant zijn.

Het NRC heeft de laatste tijd een katern media waarin daar wel aandacht aan besteed wordt. Zo wordt er bijvoorbeeld aandacht besteed aan eLinea en Google One Pass. Daarmee kan uit allerlei bronnen zijn eigen krant of tijdschrift samenstellen. Over het algemeen zijn mensen lui, dus dat zal waarschijnlijk zo'n vaart niet lopen, maar wat als de bibliotheek een webdienst aanbiedt die mensen daarbij helpt. Met specifieke doelgroepgerelateerde reclames zijn zelfs extra inkomsten te genereren, waardoor de bibliotheek minder afhankelijk wordt van subsidies. Daardoor is ze in staat haar kerntaak informatievoorziening weer volledig uit te voeren. Daar wordt nu aan geknibbeld.

Nog een voorbeeld: Er zijn projecten waarbij kinderen leren programmeren met als doel het doorgronden van de kansen en gevaren van multimedia. Het zou een mooie taak voor de bibliotheek zijn om dat samen met scholen te organiseren.

Een andere vraag die ik mis is, maar die de Zeeuwse Bibliotheek zich ergens rond 2006, meen ik, wel stelde is: wat als er nauwelijks gewone leden zijn, omdat alles via internet werkt. Sinds 2010 lenen we E-Books uit en zijn archiefstukken en kunst zijn via internet te bezichtigen, dus zo gek was dat idee niet. We lenen films, muziek en games uit, maar dat kan ook op dezelfde manier als het uitlenen van E-Books.

We moeten echt gaan nadenken over die dingen. En ook over web 3.0. Deze maand worden de laatste internetadressen uitgedeeld en daarmee bereikt het huidige systeem, IPv4, zijn grenzen. Het nieuwe systeem web 3.0 oftewel IPv6 staat volledig los van de huidige versie. In allerlei congressen over digitaliseren is daar uitgebreid over gesproken en voor gewaarschuwd. Als er niet een soort bruggetjes naar het nieuwe netwerk worden gemaakt, zal de digitale content van de oude versie, niet meer te raadplegen zijn via de nieuwe versie.

Over al deze dingen moeten we gaan nadenken en op basis daarvan actie ondernemen. De bibliotheek anno nu staat onder druk en niet alleen door de bezuinigingen. Om te overleven is een toekomstvisie voor de lange tot zeer lange termijn nodig. Gezien de vergrijzing zal het papieren boek niet gelijk verdwijnen, maar we moeten er ook op rekenen dat de huidige senioren nog behoorlijk fit zijn en ook belangstelling hebben voor de moderne technologie. Zou het niet fantastisch zijn dat vakantiegangers, emigranten etc. vanuit alle uithoeken van de wereld informatie kunnen krijgen, boeken, muziek, films en games kunnen downloaden bij hun eigen bibliotheek in Nederland?